Schrijven: Betere dialogen schrijven

Schrijven: Betere dialogen schrijven

‘Oefening baart kunst.’
‘Al doende leert men.’

Zomaar twee uitspraken die kunnen slaan op verschillende dingen. En het zijn een paar dingen die zeker slaan als het gaat over creatieve dingen. Voor schrijven is het in elk geval van toepassing. En je moet een beetje lef hebben, want soms moet je buiten de gebaande paden, buiten het doosje, denken.

Om te leren schrijven kun je een opleiding volgen, maar zelf ben ik van mening dat jezelf leren schrijven ook prima kan en dat je daar geen dure opleiding voor nodig hebt. Natuurlijk moet je taalgevoel hebben en het leuk vinden om met woorden te spelen. En met tips en tricks kun je zelf ver komen.

Het belang van dialogen

di·a·loog (de; m; meervoud: dialogen)1gesprek van twee personen

Een van die dingen die in de meeste verhalen van essentieël belang zijn, zijn dialogen. In dialogen – gesprekken – kun je een heleboel informatie kwijt zonder dat het alleen maar informatie is.

Voorbeeld:

River schudde haar blauwe haren. ‘Ik weet het niet, maar het lijkt me geen goed idee. Mijn broer vermoordt me.’
‘Dat weet je niet.’ Ik hield mijn hoofd schuin en keek haar aan. Haar ogen schoten over me heen en ze was sneller dan het licht toen ze me een tik op mijn hand gaf.
‘Niet op je nagels bijten, Dara. Dat ziet er niet uit.’
De warmte van de mep tegen mijn hand was nog voelbaar en er zat een rode plek op. ‘Kan ik er wat aandoen dat ik nerveus ben.’

In dit stukje leer je dat a. River blauw haar heeft, b. de ik-persoon Dara heet en blijkbaar op haar nagels bijt als ze nerveus is. Dialogen zorgen er ook voor dat je tekst speels blijft, dat je niet alleen lappen tekst heb waar de kleur van elk grassprietje wordt uitgemeten. Maar zorg ervoor dat je niet alleen maar informatie in een dialoog gooit. Op die manier gaat het je lezer alsnog duizelen. Dat geldt trouwens ook voor namen. Als je heel veel namen in een keer in een dialoog gooit, wordt je gek.

Voor het schrijven van een goede dialoog geef ik hier een aantal tips.

1.Het hoeft niet zoals in het echt
In het echte leven wordt er veel onzin gezegd in dialogen. Mensen herhalen dingen, zeggen zinnen niet altijd goed, kletsen gewoon onzin. Dat klinkt als een goed idee, maar dan wordt je verhaal echt heel erg lang. Natuurlijk mag dat er best weleens in zitten, maar zorg dat het er gewoon niet teveel inzit.

Dat houdt ook in dat er geen dingen als ‘ugh,’ gromde ze in hoeven. Want dat gromde ze zegt al genoeg. De gemiddelde lezer kan daar echt wel bij bedenken wat je bedoelt.

2. Elke zin moet een doel dienen

Elke zin in de dialoog moet iets toevoegen aan je verhaal. Dat kan zijn om het karakter van je personage te laten zien, om zijn doelen te laten zien, om conflict te creëren. En zonder conflict heb je geen verhaal. Maar het kan ook een goede manier zijn om achtergronden te laten zien, om de lezer je personage te laten leren kennen.

3. Relaties en dialogen
In je dialoog kun je ook door laten schemeren wat voor relatie je personages met elkaar hebben. Personages die een goede relatie hebben, praten anders dan twee mensen die echt een gruwelijke hekel hebben aan elkaar.

4. Lichaamstaal, realistische zinnen en ,’zei hij

Als je met iemand praat, al is het maar de groenteboer, doe je iets met je handen. Misschien denk je eraan dat de beste man nodig zijn neusharen bij moet knippen of denk je dat je hier echt vaker appels moet kopen, omdat hij zo’n ontzettend lekke
Voorbeeld:

River zei: ‘Waarom denk je dat ik het gedaan heb?’
‘Jij doet toch altijd alles?’ vroeg haar moeder. ‘Ik kan me niet herinneren dat iemand jou ooit onschuldig gevonden heeft.’
‘Nee,’ zei het meisje, ‘zelfs niet als ik het toch echt ben. Zelfs dan krijg ik de schuld.’

Een dialoog zonder lichaamstaal, zonder gedachten en geen realistische zinnen. In het echte leven zou zo’n scene heel anders lopen.

Voorbeeld:

River snoof even en keek toen haar moeder aan met laaghangende wenkbrauwen. ‘Waarom denk je dat ik het gedaan heb?’
‘Jij doet toch altijd alles?’ vroeg haar moeder, terwijl ze doorging met het uitpakken van de boodschappen en haar dochter aan de keukentafel geen blik waardig gunde. ‘Ik kan me niet herinneren dat iemand jou ooit onschuldig gevonden heeft.’
‘Nee,’ zei het meisje, ‘zelfs niet als ik het toch echt ben. Zelfs dan krijg ik de schuld.’ Ze liet het lege glas uit haar hand iets te hard op tafel neerkomen, maar het brak niet. ‘Zelfs d-‘
Haar zin kon ze niet afmaken, omdat de achterdeur openvloog en haar broer binnenstormde.

Achter elke zin ,’ zei hij zetten is helemaal niet nodig. Er zijn genoeg manieren om duidelijk te maken dat personage A praat en niet personage B. Bijvoorbeeld door de ander een naam te laten noemen. In bovenstaande tekst gebruik ik ook niet achter elke zin een ‘zei. Dat zorgt er ook alleen maar voor dat je tekst juist minder prettig leest. Je kunt personages laten fluisteren, laten vragen, zacht laten praten. Allemaal manieren om aan te geven dat iemand praat zonder ,’zei hij te gebruiken.

5. Persoonlijkheid en dialogen
Een dialoog is een heel goede manier om te laten zien wat voor persoon je personage is. Iemand die woorden als ‘daarentegen’ en ‘jeetjemina’ gebruikt, zal over het algemeen geen tiener van zestien zijn, maar een oudere dame van bijvoorbeeld zestig. Daarnaast heb je altijd mensen die vloeken, dus ook personages. Dit kun je in een dialoog heel goed verwerken, al is het wel slim om niet in elke zin een fuck te zetten. De meeste mensen – inclusief mijzelf – houden daar niet van.

Spanning in een dialoog
Een dialoog moet iets toevoegen en er moet een bepaalde spanning in zitten. Het moet iets voor het verhaal doen en moet iets vertellen. Zo kun je dingen tijdens een dialoog laten gebeuren. Wat als je personages bijvoorbeeld op de vlucht zijn voor een groep bloeddorstige demonen en die midden in het gesprek binnenvallen?
Dan wordt de lezer nieuwsgierig en wil hij/zij verder lezen.

Lees hardop
Soms zijn er zinnen die op papier heel goed lopen, maar die uitgesproken helemaal niet fijn lezen. Zodra je het hardop uitspreekt, hoor je meteen waar het probleem zit. Dan loopt de zin ineens helemaal niet zo goed als je dacht.

Dit waren een paar tips.
Vind jij het schrijven van dialogen moeilijk?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge